Diabetes type 1 is een aangeboren vorm van suikerziekte en uit zich niet door bijvoorbeeld een slechte levensstijl. Diabetes type 1 wordt nu behandeld met insuline-injecties. Dit kan echter niet voorkomen dat er schommelingen in de bloedsuikerspiegel ontstaan. Die dragen bij aan de ontwikkeling van ernstige complicaties zoals blindheid en nierfalen. Een alternatief is transplantatie van de eilandjes van Langerhans. De bloedsuikerspiegel wordt dan van minuut tot minuut geregeld. De eilandjes van Langerhans zijn cellen in de alvleesklier die insuline produceren.
Bij transplantatie moet het afweersysteem onderdrukt worden om afstoting te voorkomen. Op termijn zorgt dit voor ernstige infecties en zelfs kanker. Door eilandjes van Langerhans te verpakken in kapsels kan afstoting worden voorkomen zonder onderdrukking van het afweersysteem. In dit project zullen we een nieuw soort macrokapsel ontwikkelen en testen. In macrokapsels worden groepjes van eilandjes van Langerhans verpakt. De toepasbaarheid van deze methode is reeds
aangetoond in dieren en mensen.
Tegelijkertijd is duidelijk dat een aantal zaken verbeterd moet worden. De transplantaten functioneren namelijk hooguit enkele weken tot maanden. In dit project zal een nieuw systeem ontwikkeld en getest worden dat de eilandjes langer laat overleven en bovendien vervangbaar is als de eilandjes na een jaar stopt met functioneren. Zo’n vervangbaar systeem is nieuw en anders dan huidige concepten waarbij getracht wordt de transplantaten eeuwig te doen laten functioneren. Indien succesvol kan dit systeem snel worden toegepast bij mensen.
We zullen een macrokapsel maken, dat:
- voldoende voedingsstoffen binnenlaat, maar tegelijkertijd stoffen tegenhoudt die afstoting kunnen veroorzaken,
- voorzien zal zijn van veel bloedvaten zodat glucose en insuline snel uitgewisseld worden,
- in diabetische muizen en ratten langdurig voor een normale bloedsuikerspiegel zorgt.
Wetenschappelijke aspecten:
- Inzicht in hoe doorlaatbaar het kapsel moet zijn om voldoende voedingsstoffen door te laten en tegelijkertijd afstoting tegen te houden.
- De interactie van biomaterialen met omliggende weefsel.
- Nieuwe concepten van macrokapsels die vervangbaar zijn.
Het maatschappelijk belang ligt in een betere behandeling van diabetes:
- In de huidige behandeling kan hypoglykemie (tekort aan glucose in het bloed) ontstaan die tot coma kan leiden, of hyperglykemie (overmaat van glucose in het bloed) waardoor bloedvaten worden beschadigd. Op lange termijn kunnen nieren uitvallen, hart- en vaatziektes optreden en aandoeningen aan zenuwbanen en ogen ontstaan. Door frequente hypoglykemie raken patiënten arbeidsongeschikt.
- Door de noodzaak tot een aangepast leven heeft diabetes een enorme impact op de kwaliteit van leven.
De behandeling van diabetes drukt zwaar op de kosten van gezondheidzorg.
In dit onderzoek wordt gewerkt met muizen en ratten.