Mensen worden dagelijks gelijktijdig blootgesteld aan duizenden chemische stoffen, bijvoorbeeld door verontreinigingen of als toevoegingen in het voedsel. De regelgeving t.b.v. toelating van chemische stoffen op de markt is gebaseerd op toxicologische testen in proefdieren. Vertalen van resultaten in proefdieren naar de mens gaat gepaard met onzekerheden. Bovendien is het om ethische redenen wenselijk om proefdieronderzoek te verlaten. Ook is proefdieronderzoek duur, zeker in het licht van de toenemende vraag naar toxicologische beoordeling van chemische stoffen. Om deze redenen wordt er wereldwijd gewerkt aan een strategie om tot een meer betrouwbare toxicologische evaluatie van stoffen te komen waarbij de rol van proefdieronderzoek geminimaliseerd wordt. In deze strategie worden ketens van oorzaak-gevolg relaties op een vaststaande manier beschreven, te beginnen met de eerste gebeurtenis (op moleculair niveau) die optreedt als het lichaam met een stof in contact komt. Door een database op te zetten van zulke oorzaak-gevolg ketens waarmee toxicologische effecten goeddeels beschreven worden kan het uiteindelijk voldoende zijn om, voor het schatten van de toxicologische effecten van een nieuwe stof, te volstaan met het meten van enkele essentiële gebeurtenissen in het verloop van de keten, met behulp van celkweekmodellen. De beschrijving van zulke ketens wordt in de eerste plaats en vooral gebaseerd op bestaande gegevens uit databases van onderzoeksinstellingen of uit literatuur. Voor een betrouwbare beschrijving kan het echter noodzakelijk zijn om aanvullende experimentele gegevens te genereren. In uitzonderlijke gevallen, vooral wanneer het complexe effecten betreft die niet uit een celkweekmodel zijn af te leiden, kan het noodzakelijk zijn om een deel van de keten uit dierproefonderzoek af te leiden. In veel gevallen is onderzoek met zebravissen dan een goede methode. In dit project wordt een viertal protocollen voor zebravisonderzoek toegepast om in voorkomende gevallen ondersteunend bewijs voor een oorzaak-gevolgketen te leveren en/of de overbodigheid van routinematig of meer ingrijpend proefdieronderzoek aan te tonen. Deze protocollen zijn gebaseerd op richtlijnen van de Organisatie voor Econische Samenwerking en Ontwikkeling (Engelse afkorting: OECD; deze organisatie stelt richtlijnen op voor toxicologisch onderzoek om te waarborgen dat dit wereldwijd op dezelfde manier gebeurd).
Dit project levert een bijdrage aan het bereiken van een proefdiervrije methode voor het beoordelen van toxicologische risico’s van chemische stoffen. Deze methode moet op betrouwbare wijze de effecten van een stof in de mens voorspellen.