Primaire myelofibrose (‘beenmergfibrose’) wordt gekenmerkt door de doorgaande verdringing van bloedvormende cellen in het beenmerg door overmatige bindweefselvorming. Dit leidt tot een falende aanmaak van bloedcellen door het lichaam en daarmee uiteindelijk tot de dood. De biologische oorzaken van de ziekte zijn nog steeds grotendeels onbekend en er is geen therapie die tot genezing leidt. Een aantal ziekten van het hematologische (bloedvormende) systeem, zoals verschillende vormen van bloedkanker, gaan gepaard met deze toenemende mate van bindweefselvorming in het beenmerg. De belangrijkste doelstelling van dit project is om in de bloedvormende cellen en in de cellen die verantwoordelijk zijn voor de fibrose, factoren te bepalen die de bindweefselvorming kunnen verminderen. Hiermee kunnen we op termijn hopelijk via geneesmiddelen gericht op deze factoren, de therapieën voor patiënten verbeteren. We hebben reeds een lijst van signalen opgesteld, zowel in bloedvormende cellen als in de cellen verantwoordelijk voor de fibrose, die gerelateerd zijn aan het ontstaan en verergeren (‘progressie’) van de ziekte. In dit project willen we nu: 1) vaststellen welke signalen in gemuteerde menselijke stamcellen primaire myelofibrose veroorzaken, 2) onderzoeken of deze signalen bijdragen aan de progressie van de ziekte in de cellen die verantwoordelijk zijn voor de fibrose, 3) de mechanismen bepalen achter deze gewijzigde, ziekteveroorzakende signalen, en deze met geneesmiddelen proberen te corrigeren.
Beenmergfibrose is een levensbedreigende ziekte. Omdat de bindweefselvorming uiteindelijk leidt tot volledige verdringing van de bloedvormende cellen in het beenmerg, waarna er geen bloed meer gevormd wordt, is de gemiddelde overlevingsduur van patiënten slechts 6 jaar. Gangbare symptomen zijn gewichtsverlies, afname van spiermassa, zwakheid en vermoeidheid. De mechanismen die de bindweefselvorming veroorzaken, zijn nog steeds grotendeels onbekend. Recent hebben wij ontdekt dat bepaalde cellen in het beenmerg (zogenaamde Gli1+ cellen) de fibrose aansturen. In dit project zullen we de onderliggende mechanismen van dit proces analyseren, door de interacties van deze Gli1+ cellen met gemuteerde bloedstamcellen te onderzoeken. Dit zal leiden tot gedetailleerd inzicht in de stapsgewijze transformatie van de cellen die voor fibrose verantwoordelijk zijn, onder invloed van gemuteerde bloedstamcellen. Op deze manier wordt een lacune in onze wetenschappelijke kennis van het ontstaan van myelofibrose opgevuld. Met deze inzichten kunnen mogelijk ook potentiële therapeutische aangrijpingspunten worden vastgesteld, die kunnen leiden tot de hoognodige nieuwe behandelingsvormen voor patiënten met deze ziekte, gericht op genezing.
In dit onderzoek wordt gewerkt met muizen.