NTS 20173367 Trojaanse paarden in de strijd tegen kanker: gebruik van niet pathogene clostridia als veilige en specifieke vectoren in kankerbehandeling

Traditionele kankerbehandelingen zijn redelijk effectief: ongeveer 50% van mensen met kanker wordt genezen. Toch schieten de klassieke behandelingen als chirurgie, radio- of chemotherapie vaak tekort. Dit komt onder andere omdat in veel tumoren weinig of geen zuurstof voorhanden is (anoxie/necrose). Daardoor werkt therapie minder goed en wordt de kans op uitzaaiingen vergroot. Necrose komt nergens anders in het lichaam voor, enkel in tumoren. Het is een zogenaamd negatieve prognostische factor: de overleving voor kankerpatiënten is slechter indien een tumor meer necrose bevat. Momenteel bestaan er nog geen therapieën die zich hierop richten. Daar willen we verandering in brengen: we hebben een uniek, selectief systeem ontwikkeld om een chemotherapeuticum of immuuntherapeuticum in hoge concentratie specifiek in de tumor te brengen door gebruik te maken van goedaardige bacteriën die enkel gedijen in necrotische gebieden.
Bij deze nieuwe behandeling worden sporen van de bacterie in het lichaam toegediend. De sporen worden alleen maar actief in het zuurstofarme tumordeel en alleen daar zal het gen dat we in de bacterie brengen werkzaam zijn. Doordat het anti-kanker medicijn enkel wordt geproduceerd in de tumor zelf (op geen enkele andere plaats in het lichaam kan de bacterie
overleven), zijn er weinig bijwerkingen te verwachten. De bacteriën (nietpathogene clostridia bacterien) werken als Trojaanse paarden, die zodanig ontworpen zijn dat ze ingezet kunnen worden als specifieke en effectieve kankerbehandeling.
Deze nieuwe therapie is breed inzetbaar: alle tumoren waarbij necrose voorkomt (en dat geldt voor de meeste types van kanker) komen in aanmerking. Heel veel patiënten kunnen wellicht profiteren van deze nieuwe aanpak, onafhankelijk van het type tumor en de plaats waar die tumor zich bevindt. Bovendien verwachten we dat in de toekomst ook combinaties met de klassieke behandelingen zoals radiotherapie mogelijk zijn: we verwachten dat deze therapie bij voorkeur die cellen doodt die de meeste weerstand bieden tegen radiotherapie.

Doelstelling:
In de huidige aanvraag beogen we de noodzakelijke in vivo evaluaties uit te voeren en op die manier de vertaalslag te maken van preklinisch naar klinisch onderzoek waardoor het mogelijk wordt de aanpak in de toekomst te testen bij patiënten.
We hebben verschillende subdoelstellingen.
1. Aantonen van de veiligheid en selectiviteit van de aanpak
2. Ontwikkeling van een niet-invasieve beeldvormingstechniek die toelaat om de activiteit van de bacterie in beeld te brengen
3. Evaluatie van de anti-tumor effectiviteit van de aanpak
Dit onderzoek biedt een unieke kans om een pathologische tumor eigenschap die geassocieerd is met het falen van behandeling (necrose), om te zetten in een effectieve precisie therapie.