Ouderdomssuikerziekte ( Diabetes mellitus type 2, DM2) is een zeer veel voorkomende ziekte met wereldwijd ongeveer 200 miljoen patienten. De ziekte heeft vele gevolgen voor de patiënt (zoals oogproblemen, nierproblemen, hart- en vaatziekten) en is wel te behandelen maar vooralsnog niet te genezen. Bij deze ziekte zijn er afwijkingen in verschillende organen, met name in de productie en werking van het eiwit insuline. In de alvleesklier wordt een neerslag gevormd van het eiwit IAPP
(islet amyloid polypeptide). Dit eiwitneerslag tast de insuline-producerende cellen in de alvleesklier aan, wat leidt tot een tekort aan insuline en daardoor verhoging van de hoeveelheid glucose (suiker) in het bloed (“suikerziekte”). Door onderzoekers in Duitsland is een stof (Compound X) ontwikkeld die de vorming en schadelijke effecten van dergelijke eiwitneerslagen remt en de ziekteverschijnselen vermindert. Dit is o.a. aangetoond in muismodellen voor andere ziektes met eiwitneerslagen, zoals de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson. In het huidige project willen we de werking van Compound X onderzoeken in ons muismodel voor DM2. Dit is een muis die het menselijke IAPP (humaan IAPP = hIAPP) eiwit produceert en daardoor die schadelijke eiwitneerslagen in zijn alvleesklier vormt. Om deze muizen DM2 te laten ontwikkelen worden ze gekruist met een muizenstam die erfelijke aanleg heeft voor overgewicht (de Obese muis); ongeveer 75% van de mensen met DM2 heeft overgewicht. Deze ingekruiste muis wordt aangeduid als hIAPP/ObOb. Door dit overgewicht krijgen die muizen dan nog meer eiwitneerslagen van het hIAPP in hun alvleesklier en hoge suikergehaltes in hun bloed (suikerziekte). In een eerste experiment hebben we al gezien dat toediening van Compound X vanaf heel jonge leeftijd, het ontstaan van DM2 in hIAPP/ObOb muizen kan voorkomen! Nu willen we gaan onderzoeken of Compound X ook DM2 kan
“genezen”, door die compound pas toe te dienen op een leeftijd waarbij die muizen reeds DM2 hebben ontwikkeld.
DM2 is een wereldwijde epidemie die nauw samenhangt met overgewicht. Het aantal patiënten is de afgelopen tientallen jaren dan ook sterk toegenomen en naar verwachting zijn dit er in 2030 ongeveer 300 miljoen. Compound X heeft bewezen, gunstige werkingen bij ziektes veroorzaakt door eiwitneerslagen en het eerste experiment met ons muismodel voor DM2 liet ook een geweldig positief effect zien. Door Compound X zou DM2 niet, of pas op latere leeftijd ontwikkelen. Misschien kan Compound X DM2 zelfs genezen (dat is de vraag die we in het huidige project willen beantwoorden). Omdat DM2 een chronische ziekte is met vele en ernstige gevolgen voor de patiënten, zou een betere behandeling van DM2 van groot medisch, sociaal, maatschappelijk en economisch belang zijn.
Voor dit experiment gebruiken we 58 hIAPP/ObOb muizen, 48 mannetjes voor het feitelijke experiment en 10 vrouwtjes om vooraf nog wat noodzakelijke testen uit te voeren. Van de 48 muizen in het experiment krijgen 16 muizen voer zonder compound (controle voor de behandeling), 16 muizen voer met een lage dosis van Compound X en 16 muizen voer met een
hogere dosis van Compound X. Om deze hIAPP/ObOb muizen te verkrijgen worden hIAPP/Ob x hIAPP/Ob paringen uitgevoerd. Van de nakomelingen zijn 1/8 deel hIAPP/ObOb mannetjes. Mannetjes produceren meer eiwitneerslagen dan vrouwtjes en zijn daarom geschikter voor dit experiment.
In dit onderzoek wordt gewerkt met muizen.