Wereldwijd lijden 200 miljoen mensen aan de tropische ziekte schistosomiasis, ook Bilharzia genoemd, die veroorzaakt wordt door parasitaire wormen. De volwassen Schistosoma wormen leven in de bloedvaten van de gastheer en kunnen daar 10 tot 15 jaar overleven. Schistosoma wormen hebben specifieke aanpassingen om de afweerreactie van de gastheer zodanig te beïnvloeden dat de wormen langdurig kunnen overleven. Daarnaast beïnvloeden Schistosoma wormen ook de bloedstolling van de gastheer, omdat rondom de volwassen wormen in de bloedvaten turbulentie ontstaat die bloedstolling induceert. Dit moet vroegtijdig gestopt worden om trombose te voorkomen. Schistosomen hebben een ingewikkelde levenscyclus met diverse levensstadia afwisselend in een specifieke tropische zoetwaterslak en in een zoogdier. Schistosomen kunnen niet in vitro, zonder gebruik van proefdieren, gekweekt worden. Dit project heeft tot doel het onderhouden van de levenscyclus van Schistosoma mansoni, een veel voorkomende Schistosoma soort, door middel van infectie van hamsters als gastheer voor deze parasiet. Deze productie resulteert in het beschikbaar zijn van verschillende levensstadia van deze parasiet en stelt ons in staat om fundamenteel en toegepast onderzoek te doen naar specifieke moleculen die betrokken zijn bij gastheer-parasiet interacties. Afgezien van het wetenschappelijke belang om meer te leren over gastheer-parasiet interacties, kan de verkregen kennis over schistosomen ook leiden tot nieuwe en betere behandeling van schistosomiasis en andere ziekten.
Binnen dit project wordt materiaal verzameld van schistosomen ter identificatie van Schistosoma-specifieke eiwitten en lipiden die van belang zijn voor de overleving van de parasiet en die van therapeutische waarde voor de mens zijn. Dit is van wetenschappelijk en maatschappelijk belang. Het wetenschappelijke doel is de structuur en functie te achterhalen van unieke schistosomale factoren die de overleving van de parasiet mogelijk maken. Dit kan vervolgens (1) doelwitten voor nieuwe therapie tegen schistosomiasis opleveren en (2) tot therapeutische toepassingen leiden voor afweer- en bloedstollingsstoornissen bij de mens.
1) Voor behandeling van de ziekte schistosomiasis is maar één effectief geneesmiddel beschikbaar (praziquantel). Aangezien resistentie tegen praziquantel aan het ontstaan is, zijn nieuwe geneesmiddelen voor schistosomiasis dringend gewenst. De geïdentificeerde parasiet-specifieke eiwitten en lipiden die essentieel zijn voor de overleving van de parasiet, kunnen gebruikt worden voor onderzoek naar de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen voor behandeling van schistosomiasis. Parasiet-specifieke eiwitten en lipiden die bloedstolling en/of afweerreacties van de gastheer beïnvloeden, kunnen gebruikt worden voor de ontwikkeling van nieuwe anti-trombotische geneesmiddelen (‘bloedverdunners’) en geneesmiddelen tegen allergische-, auto-immuun of afstotingsreacties bij orgaantransplantaties.
In dit onderzoek wordt gewerkt met hamsters.