Endotoxinen zijn stoffen afkomstig van bepaalde (gram negatieve) bacteriën en komen vrij als deze afsterven. Ze hechten zich aan fijnstof en kunnen zo door de lucht worden verspreid. De belangrijkste bronnen voor endotoxinen zijn de uitwerpselen van dieren en het dier zelf (veren, haren, huid) en het
voer. Hoge endotoxinen gehaltes in de lucht zijn bij inademing schadelijk voor de mens en kunnen leiden tot allerlei gezondheidsaandoeningen (met name van de luchtwegen). In hoeverre chronische blootstelling aan endotoxinen schadelijk is voor het dier zelf is onbekend. Wanneer de hoeveelheid endotoxinen in de stal omlaag gaat zijn er observaties die suggereren dat gezondheid en productie van dieren verbeterd, maar een wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt. In dit project wordt het effect
van chronische blootstelling aan endotoxinen op diergezondheid onderzocht. Kippen (vleeskuikens) en varkens (gespeende biggen) worden gedurende langere tijd aan een lage en of hoge concentratie endotoxinen blootgesteld. Onderzocht wordt wat de gevolgen zijn op het afweersysteem, de longen en
luchtwegen. Daarnaast zal onderzocht worden of de ziektegevoeligheid van de longen wordt beïnvloed door de endotoxinen in de lucht. Innovatieve ideeën om het gehalte aan endotoxinen aan de bron te verlagen zullen onderzocht worden op hun bijdrage aan de gezondheid van het dier en voor de uitstoot naar de omgeving. Hiermee wordt beoogd zowel de diergezondheid als de humane gezondheid positief te beïnvloeden, waarbij de verbeterde diergezondheid mogelijk tevens kan leiden tot een reductie van
het antibioticagebruik in de veehouderij. Het onderzoek wordt uitgevoerd met kippen en varkens, omdat bij deze diergroepen de hoogste concentraties aan endotoxinen in de stal gevonden zijn en omdat het in deze veehouderijtakken om grote aantallen dieren gaat.
Het project levert fundamentele kennis op over het effect van chronische blootstelling aan endotoxinen op diergezondheid. Daarnaast worden innovatieve interventiemaatregelen getest op hun vermogen om het endotoxinen niveau in de stal en in de uitgaande lucht te verlagen. Het onderzoek draagt daarmee naar verwachting bij aan een verbetering van diergezondheid en dierenwelzijn, en een verbetering van de leefomgeving rondom de bedrijven.
In dit onderzoek wordt gewerkt met kippen en varkens.