Het verouderen van de huid wordt veroorzaakt door verschillende factoren,
zowel vanuit het lichaam zelf (intrinsiek) als van buitenaf (extrinsiek).
Intrinsieke veroudering, ook wel chronologische veroudering genoemd,
verwijst voornamelijk naar díe delen van de huid, die niet blootstaan aan de
zon. Extrinsieke veroudering, ook wel veroudering veroorzaakt door licht
genoemd, komt door factoren van buitenaf en wordt voornamelijk in verband
gebracht met UV-straling. Andere factoren die bijdragen aan veroudering van de
huid zijn o.a. het dieet, of men rookt of niet en uiteraard de genetische
aanleg.
De huid wordt oneffen als reactie op stress en veroudering en daardoor kunnen
eerder blauwe plekken ontstaan, wordt de isolerende waarde van de huid minder en
wordt de huid ook minder elastisch. Iedereen
van 60 jaar of ouder zal tenminste één ziekte ontwikkelen, die geassocieerd
wordt met veranderde eigenschappen van de huid.
Tevens wordt veroudering gerelateerd aan een verhoogde kans op het krijgen
van kanker. Huidkanker
is de meest voorkomende kanker en in de laatste 20 jaar ontwikkelen steeds meer
mensen een vorm van huidkanker. De meest dodelijke vorm van huidkanker is een
uitgezaaid melanoom. De huidige therapieën zijn beperkt en bestaan vooral uit
chemotherapie. Chemotherapie is niet alleen erg toxisch, maar ook erg
inëffectief: slechts 15-20% van de patiënten met een laat stadium melanoom
overleeft 5 jaar. Er is dus een grote medische noodzaak om een goed alternatief
te vinden om huidveroudering en verouderingsziekten te genezen.
Onze benadering is gericht op een specifieke staat van de cel, de cellulaire ‘senescence’. ‘Senescent’ cellen stapelen op in het lichaam wanneer men ouder wordt. Deze cellen kunnen niet langer delen en kunnen daardoor het biologische evenwicht in weefsels en het vernieuwen van weefsels verslechteren. Bovendien kunnen deze ‘senescent’ cellen verschillende factoren uitscheiden, die het biologisch evenwicht in het weefsel kunnen verstoren, wat kan leiden tot ongecontroleerde celgroei van buurcellen (bijvoorbeeld kankercellen) in hun nabijheid.
Doordat de huid, zowel structureel als functioneel gezien erg complex is, is
het gebruik van proefdieren essentieel om te kunnen bestuderen hoe deze
‘senescent’ cellen kunnen aanzetten tot veroudering en verouderingsziekten. Wij
zijn van mening dat, gezien het aantal mensen dat lijdt aan huidveroudering, het
gebruik van proefdieren een verantwoorde keuze is.
Het onderzoek dat we willen uitvoeren is bedoeld om de rol van ‘senescent’ cellen in zowel de veroudering van de huid, als andere verouderingsziekten zoals bijvoorbeeld kanker, te karakteriseren. Ons doel is om de moleculaire mechanismen van ‘senescent’ cellen te definiëren, welke door verschillende stimuli zijn geïnduceerd. Tevens willen we specifieke genen en ‘pathways’ identificeren, die bijdragen aan veroudering in het algemeen, aan de progressie van kanker en aan de bijwerkingen van de huidige kankertherapieën. We verwachten door dit onderzoek, dat er nieuwe mogelijkheden komen om huidveroudering en kanker te behandelen. Mogelijkerwijs kunnen onze resultaten in de nabije toekomst worden gebruikt voor verouderingsonderzoek in andere weefsels.
In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van muizen.