Eén op de vier Nederlandser overlijdt aan een hart- of vaatziekten, dat daarmee de één van de belangrijkste doodsoorzaken is onder de bevolking. Overgewicht is een belangrijke factor bij het ontstaan van hart- en vaatziekten, samen met bekende risicofactoren zoals type 2 diabetes, hoge bloeddruk en een hoog cholesterol- en vetgehalte in het bloed. Wat deze risicofactoren gemeenschappelijk hebben, is metabole verstoring in combinatie met de aanwezigheid van een milde vorm van ontsteking (inflammatie).
Recent is ontdekt dat de darmflora (microbiota) een rol speelt bij het ontstaan van hart- en vaatziekten. Deze rol is complex, aangezien de microbiota invloed heeft op het metabolisme en het immuunsysteem, en het ontstaan van overgewicht (obesitas). Deze factoren bepalen gezamenlijk de gevoeligheid voor hart- en vaatziekten. Omdat de microbiota in de darm kan worden beïnvloed door voeding en medicatie is het een interessant doel voor de preventie van hart- en vaatziekte.
Het hoofddoel van dit werkprogramma is het verkrijgen van meer inzicht in de mechanismen die bijdragen aan chronische inflammatie (ontsteking), waarbij we vooral kijken naar de rol van de microbiota in de darm. Hierbij onderzoeken we welke effect de interactie tussen de microbiota, genetische factoren en omgevingsfactoren zoals voeding en medicatie heeft op het ontstaan van inflammatie. Ook kijken we naar veranderingen in metabole functies en vragen we ons af hoe deze factoren kunnen leiden tot het ontstaan van hart- en vaatziekten.
Nederland staat in de komende jaren voor de uitdaging meer mensen langer gezond en actief te laten leven. De afgelopen anderhalve eeuw is de levensverwachting enorm gestegen. Maar het moment waarop chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten zich manifesteren, schuift niet mee. In tegendeel, het aantal gezonde levensjaren blijft achter bij het aantal extra levensjaren.
Onderzoek bij mensen heeft veel verbanden laten zien tussen de samenstelling van de microbiota en hart- en vaatziekten. De dierstudies zijn er op gericht om de mechanismen die daaraan ten grondslag liggen te ontrafelen. Door dierstudies gericht op de darm microbiota gaan wij inzicht krijgen in de factoren die de microbiota beïnvloeden, waaronder genen en voeding. We zullen begrijpen hoe we kennis daarover kunnen gebruiken om de microbiota zodanig te beïnvloeden dat we dit als preventie voor hart-en vaatziekten kunnen toepassen.
Daarnaast krijgen we inzicht in de vraag of mogelijke bijwerkingen van medicijnen mogelijk tot stand komen via de microbiota.
Meer inzicht in de rol van de microbiota bij het ontstaan van hart- en vaatziekten zal uiteindelijk leiden tot een verbeterde preventie en therapie, een verbetering van de kwaliteit van leven, en daarmee een vermindering van de sociale en economische belasting van de samenleving. De muismodellen die tijdens het onderzoek worden ontwikkeld, worden beschikbaar gemaakt voor andere onderzoekers via het European Mutant Mouse Archive (EMMA) en/of Jackson Laboratory.