Mensen die lijden aan suikerziekte worden nu behandeld met insuline-injecties. Deze insuline-injecties kunnen niet voorkomen dat er schommelingen in de bloedsuikerspiegels ontstaan die bijdragen aan de ontwikkeling van ernstige bijverschijnselen zoals blindheid en nierfalen. De complicaties kunnen voorkomen worden door de bloedsuikerspiegel van minuut tot minuut te regelen door het transplanteren van de eilandjes van Langerhans. De eilandjes van Langerhans zijn cellen in de alvleesklier die insuline produceren.

Om afstoting te voorkomen is het tot nu toe bij transplantatie nodig om het afweersysteem te onderdrukken. Op lange termijn zorgt dit voor ernstige infecties en kanker. Transplantatie met onderdrukking van het afweersysteem zal daarom nooit een alternatief zijn voor insulinetherapie.

Door eilandjes van Langerhans te verpakken in semi-doorlaatbare kapsels kan afstoting van eilandjes worden voorkomen zonder dat onderdrukking van het afweersysteem nodig is. Om die reden is wereldwijd veel belangstelling voor deze techniek. De toepasbaarheid is reeds aangetoond in dieren en mensen, maar tegelijkertijd werd duidelijk dat een aantal zaken verbeterd moet worden. De transplantaten functioneren namelijk hooguit enkele weken tot maanden.

Zaken die verbeterd moeten worden, zijn (1) het leven van de eilandjes in de kapsels moet worden verbeterd, (2) de reactie van het lichaam op de transplantatie moet beter worden gemanaged en (3) de oppervlakken van de kapsels moeten beter worden vervaardigd.

Het project gaat inzicht bieden in de volgende fundamentele wetenschappelijk aspecten:

  • het belang van zogenaamde ECM-componenten (ECM staat voor extracellulaire matrix moleculen) voor de functie en overleving van eilandjes,
  • de interactie van oppervlakken van biomaterialen met het omliggende weefsel in de gastheer – fundamentele kennis voor het onderzoek naar biomaterialen,
  • nieuwe polymeren waarmee de oppervlakken beter en eenvoudiger van een coating kunnen worden voorzien.

Het onderzoek naar deze fundamentele aspecten zal gepubliceerd worden in dienst van verbetering van functie en verlenging van overleving van ingekapselde eilandjes van Langerhans voor de behandeling van diabetes.

Het maatschappelijk belang ligt in een betere behandeling van diabetes. Insuline-injecties kunnen niet voorkomen dat de glucosespiegels schommelen. Hierdoor kan een zogenaamde hypoglykemie (een tekort aan glucose in het bloed) ontstaan die tot coma kan leiden, of hyperglykemie (een overmaat van glucose in het bloed) waardoor bloedvaten kunnen worden beschadigd. Op lange termijn kunnen nieren uitvallen, hart- en vaatziektes optreden en aandoeningen aan zenuwbanen en ogen ontstaan. Door frequente hypoglykemie raken meer en meer patiënten arbeidsongeschikt. Naast de dreiging van complicaties heeft diabetes - door de noodzaak tot een aangepast leven - een enorme impact op de kwaliteit van leven van patiënten. Ook drukt de behandeling van diabetes zeer zwaar op de kosten van de gezondheidszorg. Onderzoek naar mogelijke genezing van diabetes dient daarom een groot maatschappelijk belang.

Bij dit project wordt gebruik gemaakt van muizen.